Etiket Sarım Yönü Nedir? İç Sarım, Dış Sarım ve Etiketleme Makinesi Ayarı

Barkod yazıcıda düzgün basılan etiket, otomatik etiketleme makinesinde ters ya da yan yapışabilir. Sebep çoğu zaman etiketin kendisi değil, rulonun sarım yönüdür. Bu rehber iç ve dış sarım farkını, 8 pozisyonlu şemayı ve siparişte vermeniz gereken bilgileri anlatıyor.

Etiket sarım yönü, rulodaki etiketlerin yüzünün dışa mı içe mi baktığını ve rulo açılırken etiketin hangi kenarının önce çıktığını tanımlar. Barkod yazıcıda ya da otomatik etiketleme makinesinde etiketin düz, okunur ve doğru konumda uygulanması bu iki bilgiye bağlıdır. Aşağıda iç sarım ile dış sarım farkını, sektörde yaygın kullanılan 8 pozisyonlu sarım şemasını ve sipariş verirken bildirmeniz gerekenleri adım adım bulacaksınız.

Etiket sarım yönü neyi tanımlar?

Sarım yönü aslında iki ayrı bilgiden oluşur. Birincisi sarım tipidir: etiketin yüzü rulonun dışında mı (dış sarım), içinde mi (iç sarım)? İkincisi çıkış yönüdür: rulo açılırken etiketin önce üst, alt, sol ya da sağ kenarı mı çıkıyor? Bu ikisi birlikte sarım pozisyonunu oluşturur. Teklif ve sipariş formlarında aynı bilgi sarım yönü, çıkış yönü, sarım pozisyonu ya da İngilizce kaynaklarda unwind direction olarak geçer.

Üzerinde baskı olmayan, yazıcıda basılacak boş etiketlerde çıkış yönü daha esnektir; çünkü yazıcı yazılımında baskıyı döndürebilirsiniz. Logo, yazı veya barkod içeren baskılı etiketlerde ise baskının yönü üretimde sabitlenir. Etiketleme makinesine yanlış pozisyonda gelen bir baskılı rulo, etiketin ürüne ters ya da yan yapışması demektir.

İç sarım ve dış sarım etiket farkı

Dış sarımda etiketler silikonlu taşıyıcı kâğıdın dış yüzündedir; ruloya baktığınızda etiketleri görürsünüz. İç sarımda etiketlerin yüzü rulonun merkezine dönüktür; dışarıdan yalnız taşıyıcı kâğıdın arka yüzü görünür. Hangisinin doğru olduğu, kullandığınız cihazın besleme yoluna bağlıdır.

Kısacası tek bir doğru sarım yoktur; doğru sarım, makinenizin beklediği sarımdır.

Masaüstü barkod yazıcılarda hangi sarım kullanılır?

Çoğu masaüstü termal barkod yazıcı dış sarım rulo ile çalışacak şekilde tasarlanır; bu yüzden stok rulo etiketler de çoğunlukla dış sarım hazırlanır. Bazı modeller iç sarımı da kabul eder ya da ek bir ayar ister. Kesin bilgi için yazıcınızın kullanım kılavuzuna bakın. Yayex rulo etiketleri Zebra, TSC, Argox ve Godex yazıcılarla uyumlu ölçü, kuka ve sarım yönüyle üretilir; direkt termal ve termal transfer baskıya uygun seçenekler vardır.

Masaüstü yazıcıda sarım tipi kadar kuka (iç çap) ve dış çap da önemlidir: rulo, yazıcının rulo tutucusuna oturmalı ve kapak kapanabilmelidir. Yayex'te kuka 40 mm ve 76 mm seçenekleriyle sunulur. Yeni bir cihaz alacaksanız barkod yazıcı satın almadan önce bilmeniz gereken 10 önemli nokta yazımız da seçim sürecinde yol gösterir.

8 pozisyonlu etiket sarım şeması

Etiketleme sektöründe sarım yönü çoğunlukla 8 pozisyonlu bir şemayla ifade edilir. Şema, dört çıkış yönünü iki sarım tipiyle birleştirir: dört pozisyon dış sarım, dört pozisyon iç sarım içindir. Yaygın kullanılan bir numaralandırma şöyledir:

Önemli: Numaralandırma üreticiye ve makine markasına göre değişebilir; bir şemada pozisyon 3 olan yön, başka bir şemada farklı bir numarayla gösterilebilir. Sağ ve sol kenarın neye göre tanımlandığı da şemadan şemaya farklı ifade edilir. Bu yüzden siparişte yalnız numara vermeyin: kullandığınız şemayı paylaşın, etiketin rulodan nasıl çıkması gerektiğini bir çizim ya da fotoğrafla gösterin ve üretim öncesinde karşılıklı teyit edin.

Doğru pozisyonu nasıl belirlersiniz?

1. Makinenin ya da yazıcının etiketi hangi yönde ürüne veya çıkışa verdiğine bakın.
2. Etiketin ürün üzerinde nasıl okunması gerektiğini belirleyin: dik mi, yatay mı?
3. Makinede sorunsuz çalışmış bir rulo varsa ucunu açın; etiket yüzünün dışta mı içte mi olduğunu ve hangi kenarın önce çıktığını not edin, fotoğraflayın.
4. Bu bilgiyi siparişe şema adı, çizim veya fotoğrafla birlikte ekleyin.

Etiketleme makinesinde yanlış sarımın sonuçları

Otomatik etiketleme makinelerinde ve aplikatörlerde etiket, sıyırma ucunda taşıyıcı kâğıttan ayrılır ve doğrudan ürüne aktarılır. Makine etiketi rulodan nasıl geliyorsa ürüne de o yönde uygular; yazıcıdaki gibi yazılımla döndürme imkânı yoktur. Bu yüzden sarım hatası hatta hemen kendini gösterir:

• Ters ya da yan uygulanmış etiket: Logo, yazı veya barkod ürün üzerinde baş aşağı ya da 90 derece dönük durur.
• Okuma sorunları: Hat üzerindeki barkod okuyucu, beklenmeyen yönde ya da konumda gelen barkodu okumakta zorlanabilir.
• Sıyırma hatası: Yanlış sarım tipindeki rulo ters yüzle beslendiğinde etiket sıyırma ucunda ayrılmaz, ürüne aktarılamaz.
• Makine duruşu: Operatör ruloyu söküp yeniden sarmak ya da doğru ruloyu beklemek zorunda kalır; hat durur.
• Fire ve yeniden işçilik: Yanlış etiketlenen ürünler ayıklanır, etiketleri sökülür; malzeme ve zaman kaybedilir.

Yanlış sarımla gelen ruloyu geri sarma cihazıyla yeniden sarmak bazen mümkündür, ama bu ek iş demektir. Üstelik etiket yandan çıkıyorsa yeniden sarmak çıkış yönünü üst ya da alt kenara çevirmez. En verimli çözüm, pozisyonu sipariş aşamasında netleştirmektir.

Sipariş verirken bildirmeniz gerekenler

Sarım yönü tek başına yeterli değildir. Etiketin makinenizde ilk seferde sorunsuz çalışması için şu bilgileri birlikte verin:

• Etiket ebadı: Genişlik × yükseklik, milimetre cinsinden. Yayex'te kesim 20 × 10 mm'den 100 × 150 mm'ye kadar yapılır; standart ebat 50 × 30 mm'dir.
• Malzeme: Eko termal, lamine termal, kuşe kâğıt, beyaz PP, şeffaf PP ya da gümüş mat metalize polyester; ayrıca etiketin yapışacağı yüzey.
• Kuka (iç çap): 40 mm ya da 76 mm; makinenizin rulo miline göre seçilir.
• Maksimum dış çap: Yazıcı kapağının ya da makinenin rulo tutucusunun alabileceği en büyük rulo çapı.
• Sarım tipi ve pozisyon: İç ya da dış sarım ve çıkış yönü; kullandığınız şemanın adı, bir çizim veya fotoğrafla.
• Rulodaki adet: Rulo başına etiket sayısı. Tipik değer 1.000 adettir; dış çap sınırına ve etiket boyuna göre değişir.
• Baskı yöntemi ve cihaz: Direkt termal mi termal transfer mi; varsa yazıcı ya da makinenin marka ve modeli.

Bu bilgiler hazır olduğunda anında fiyat hesaplama sayfasından ön fiyat alabilir, makineye özel durumları teklif sırasında netleştirebilirsiniz.

Yayex'te özel kesim ve sarım yönü

Yayex, 1999'dan beri İstanbul Pendik'teki tesisinde baskı, kesim ve sarımı kendi yapıyor. Sarım tipi, çıkış yönü, kuka ve rulodaki adet siparişe göre ayarlanır; baskısız rulo etiketlerde de baskılı etiketlerde de makinenizin beklediği pozisyonda sarım yapılır. Flekso ve dijital baskıda 7 renge kadar çalışılır, baskı kamera sistemiyle kontrol edilir. Pozisyon numarasından emin değilseniz çizim ya da fotoğraf göndermeniz yeterli; üretimden önce birlikte teyit ederiz.

Sık sorulan sorular

İç sarım mı dış sarım mı daha iyi?

İkisinin birbirine üstünlüğü yoktur. Doğru seçim, yazıcınızın ya da etiketleme makinenizin besleme yolunun hangi sarımı beklediğine bağlıdır. Masaüstü termal yazıcılarda genellikle dış sarım kullanılır.

Elimdeki rulonun sarım yönünü nasıl anlarım?

Ruloya dışarıdan bakın: etiketleri görüyorsanız dış sarım, yalnız taşıyıcı kâğıdı görüyorsanız iç sarımdır. Sonra rulonun ucunu açıp etiketin hangi kenarının önce çıktığına bakın; bu, çıkış yönünüzdür.

Siparişte yalnız pozisyon numarası vermek yeterli mi?

Her zaman değil. 8 pozisyonlu şemanın numaralandırması üreticiye göre değişebilir. Numarayla birlikte şemayı, bir çizimi ya da çalışan rulonun fotoğrafını paylaşmak en güvenli yoldur.

Baskısız etikette sarım yönü önemli mi?

Sarım tipi (iç ya da dış) önemlidir; yanlış olursa yazıcı etikete basamaz. Çıkış yönü ise baskısız etikette daha esnektir, çünkü baskıyı yazıcı yazılımında döndürebilirsiniz. Yine de etiket ebadının yazıcı genişliğine uygun yönde gelmesi gerekir.

Sonuç

Etiket sarım yönü küçük bir detay gibi görünür, ama etiketleme makinesinde hattın akıp akmayacağını belirler. Sarım tipini, çıkış yönünü ve pozisyon şemasını siparişten önce netleştirin. Makinenize uygun ruloyu birlikte belirlemek için bize ulaşın; elinizdeki bir etiketin ya da sorunsuz çalışan bir rulonun fotoğrafıyla başlamak işi hızlandırır.